Đến Phú Yên ngắm Sông Bàn Thạch nổi tiếng
Có dịp đi du lịch ngang qua địa phận tỉnh Phú Yên, bạn sẽ thoảng nghe trong gió bài ca mà dân địa phương truyền tụng:
Sông Bàn Thạch quanh co uốn khúc
Núi Đá Bia cao vút tầng mây
Non kia, núi nọ còn đây
Mà người non nước ngày nay phương nào?
![song-ban-thach](https://bazantravel.com/cdn/medias/uploads/34/34682-song-ban-thach.png)
Sông Bàn Thạch
Hẳn là khi nghe xong những lời lẽ như thế, không ai khỏi cảm giác bị thôi thúc dừng chân lại, để tận mắt ngắm nhìn, thưởng ngoạn cảnh quan tuyệt vời đến thành ý tưởng thơ hết sức quyến rũ này. Sông Bàn Thạch tựa đúng một điểm nhấn đầy ý vị, bước ra từ thơ để trở thành điểm tham quan Phú Yên nổi tiếng. Và cũng từ vẻ đẹp của thực tại, lại đưa khách trở lại trong thơ, một cách thật lạ kỳ.
Sông Bàn Thạch dài đến 60 cây số, là một nhánh của Trường Sơn cao 1104m. Sông chảy qua các xã thuộc tổng Hòa Đồng, Hòa Đa rồi ra cửa Đà Nông. Sông Bàn Thạch rất có giá trị cho nông nghiệp vùng. Mùa lụt nước sông chảy xiết, mạnh vì nước lũ từ trên cao đổ về. Mùa nắng thì sông chảy lặng, lòng sông có khi cạn khô.
Sông bắt nguồn từ phía nam tỉnh Phú Yên, phần thượng nguồn chảy theo hướng Đông Bắc vuông góc với dãy dãy núi Đèo Cả. Độ dốc ở thượng nguồn rất lớn, đến 75 %, và khi chảy ra đồng bằng chỉ còn 2 %. Lưu vưc sông không lớn nhưng do ở vùng thượng nguồn mưa nhiều nên thường gây ra lũ lụt nghiêm trọng ở vùng phía nam Tuy Hòa.
Tổng lượng nước chảy 0,8 tỉ m3, dự trữ khoảng trên 30 ngàn kw điện năng. Trên Sông Bàn Thạch có các công trình thủy lợi như trạm bơm Nam Bình, đập Phú Hữu, đập An Sang, hồ Đồng Khôn.
Qua vài thông tin như thế, hẳn du khách sẽ biết rõ hơn rằng, sông Bàn Thạch có vị trí quan trọng như thế nào với Phú Yên. Đến Sông Bàn Thạch, khách du lịch còn được say sưa thưởng thức huyền thoại nơi đây. Tương truyền rằng ở Sông Bàn Thạch ngày xưa là thánh địa của cá sấu. Ở đây, cá sấu còn hại người, hại muôn loài hơn cả loài cọp. Dưới triều Minh Mạng, quan ban lệnh sẽ thưởng cho những ai giết được cá sấu. Khi người dân lột được bộ da cá sấu sẽ đem nộp cho quan và nhận thưởng.
Có thể nói, không chỉ là thắng cảnh, sông Bàn Thạch như một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người dân Phú Yên. Dòng sông cũng như một thân thể, cũng có mặt sáng tối, nhưng luôn là một bức tranh tuyệt vời, để khơi gợi nơi con người, không chỉ tình yêu đối với thiên nhiên, sự tôn trọng mà còn là sự gần gũi như người bạn lớn chẳng thể tách rời.
Nếu đã đến để tham quan du lịch, hay dẫu chỉ là đi ngang qua Phú Yên vào một dịp nào đó, bạn cũng nên ghé qua Sông Bàn Thạch một lần. Dòng sông tỏ vẻ vẻ dữ dội vào mùa mưa nhưng thật nền nã vào mùa khô, cứ như một thực thể sống động rất có hồn, vui buồn đi qua năm tháng cùng con người.